Enerji Tasarrufu Haftası

Her sene ocak ayının ikinci haftasında kutlanan Enerji Tasarrufu Haftasında, enerjinin gereği kadar, bilinçli, israf edilmeden kullanılmasının önemine değinilir. Evlerde alınacak ufak önlemle yapılacak tasarruflar ve ne gibi faydaları olduğu çeşitli toplantılar ve seminerlerle öğrencilere aktarılır.

Başlıca enerji kaynaklarımız olan elektrik, su, güneş, kömür ve petrolün hangi maliyetlerle kullanıma geldiği, neden bu maliyetlerde olduğunun belirtilmesiyle bilinçli bir birey yetiştirip durumun farkında olarak tasarruf yapmayı öğretmek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın görevidir.

Enerji Tasarrufu İçin Neler Yapmalıyız?
Bulaşık makineleri

Bulaşıkları, bulaşık makinesine koymadan önce soğuk suda çalkalayın.
Makineyi yarı dolu veya aşırı dolu şekilde kesinlikle çalıştırmayın.
Yaz aylarında ısıyı ve nemi azaltmak için sabah veya akşam saatlerinde yıkama yapın. Bulaşıklar için maksimum 60 derece su sıcaklığı yeterlidir.
Makine çalışırken mümkünse banyo ve mutfakta aşırı su kullanmayın.

Çamaşır makineleri

Çamaşır makinelerini tam doluyken çalıştırın.
Çamaşırları yıkarken sıcak su yerine ılık su kullanın. Elektrik enerjisinin yüzde 90′ı suyu ısıtmada harcanır. 30-40 derece su sıcaklığı, çamaşır için en uygun sıcaklıktır.
Çamaşırlar için doğru programı seçin. Çamaşırları aşırı kurutmayın. Fazla harcanan enerjinin yanında aşırı kurutma elbiseyi tüylendirir ve yıpratır.
Aşırı köpüren deterjan kullanmayın. Az veya fazla miktarda deterjan kullanımı verimsiz temizleme demektir.
Her yıkamadan sonra kurutucudaki filtreyi temizleyin.
Soğuk suda temizleme yapan deterjanlar kullanın.

Buzdolabı ve derin dondurucular

Dolabınızı, soba, radyatör, bulaşık makinesi ve ocak gibi ısıtıcı kaynaklardan uzak yerlere yerleştirin böylece enerji tüketiminizi yüzde 10-15 oranında azaltabilirsiniz.
Buzdolabının sıcaklığını +5 derecede, derin dondurucunun sıcaklığının ise -18 derecede tutmak gereklidir çünkü daha düşük sıcaklık enerji israfıdır.
Yemeklerinizi dolaba koymadan önce oda sıcaklığında soğutun. Buzdolabının kapılarının hava sızdırmaz olmasına dikkat edin. Sızdırmazlık kontrolü için beyaz temiz bir kâğıdı, kapı contası ile dolap kabinesi arasına koyun ve kapatın. Eğer kâğıt çok kolayca çekilebiliyorsa, buzdolabınız veya derin dondurucunuz hava alıyor demektir.
Derin dondurucuda buz kalınlığının 7 milimetreden fazla olmasına müsaade etmeyin. Dolabın altında veya arkasında bulunan bobinleri yılda iki defa temizleyin. Temizlemediğiniz zaman, yüzde 25 daha az fazla enerji tüketerek ancak uygun sıcaklığı elde edebilirsiniz.
Buzdolabını evinizin en sıcak yerine koyarsanız toplam enerji tüketiminiz yüzde 25 artar. Derin dondurucudan alacağınız bir kase buz parçasını dolabınızın ortasına koyun. Böylece 3-4 gün süre ile yüzde 5 daha az enerji harcarsınız.
Buzluktan çıkardığınız yiyeceği dolapta eritin, bu durum dolabınızın daha az enerji harcamasını sağlar.

Ütü

Ütü alırken kurutucu gücü düşük, buhar kapasitesi yüksek olanları seçmek daha az enerji tüketmenizi sağlayacaktır.
Ütü yapmadan önce çamaşırlarınızı düzgün şekilde askıya asın. Bu çamaşırlarınızı ütülerken daha az enerji harcamanızı sağlar.
Çamaşırların nemli olarak ütüleyin, buhar ve termostatlı ütülerin kullanılması enerji tasarrufu açısından önemlidir.
Ütüleme işinin bitimine yakın ütüyü prizden çekin ve son parçayı ütünün içinde kalan ısıyla bitirin.
Ütüleme işini, ütüyü yeniden ısıtmak gerekmeyecek şekilde yapmayı planlayın.
Saç kurutma makinesi
Saçlarınızı havlu ile iyice kuruladıktan sonra saç kurutma makinesi kullanın. Böylece daha az enerji harcarsınız.
Unutmayın, saç kurutma makinesinin10 dakika çalışması 60 watt’lık bir lambanın 3 saat yanmasına eşdeğer elektrik tüketir.

Ocak, fırın ve yemek pişiriciler

Yemek pişirirken düdüklü tencere kullanın. Bu yolla hem enerji tasarrufu sağlayacak hem de yiyeceklerinizin besin değerini korumuş olacaksınız.
Yemeklerinizi ocakta pişirmeyi tercih edin. Ocaklarda yemek pişirmek, fırında yemek pişirmekten daha ekonomiktir.
Tencerede pişirdiğiniz yiyecekler kaynama sıcaklığına ulaştığında, ocağın alev ayar düğmesini en kısık pozisyona getirin, yüksek ateşte kaynama yiyeceğin pişmesini hızlandırmaz.
Pişirme işlerinde alt kısmı düz olan tencere ve tava kullanın. Bu, ısınma süresini kısaltır.

Büyük bir ateşin üstüne küçük kap koymayın. Aksi durumda enerji kaybına neden olursunuz. Ayrıca kabın altının temiz olmasına dikkat edin.
Yiyeceklerinizi ağzı açık kaplarda pişirmeyin. Kapalı kaplar içinde yemek daha çabuk pişer, dolayısıyla daha az enerji harcanmış olur. Kapaksız kapla yemek pişirirken 3 kat daha fazla enerji tüketirsiniz.
Fırında, bir yerine birden fazla yemek pişirmeye çalışın. Düşük sıcaklıkta pişeni diğerlerinden önce çıkarıp, fırının sıcaklığını düşürüp, yükseltmeden daha az enerji harcayın.
Fırınınızda gerekli olmadığı durumlarda ön ısıtma yapmayın. Ön ısıtma yapmanız gerekiyorsa 10 dakikayı geçirmeyin.
Mikrodalga fırınlar da pişirme ve ısıtma süreleri çok kısadır (pişirme 10-15 dakika, ısıtma 2-3 dakika). Klasik fırına göre yaklaşık yüzde 50-60 daha az enerji tüketerek önemli ölçüde enerji tasarrufu sağlarlar.
Yiyecekleri küçük parçalara bölerek pişirin veya ısıtın. Bu, pişirme sürenizi kısaltacaktır.
Yemekleri pişirirken çok fazla su kullanmayın. Yemeğin üstünü kaplayacak kadar su yeterlidir. Fazla miktarda su kullanmanız daha fazla enerji harcamanıza neden olur.
Donmuş bir yiyeceği fırında pişirmeden önce çözülmesini sağlayın.
Tüketeceğiniz miktarda yemek pişirin. Alım gücü düşüyor, gelir dağılımı bozuluyor.

Enerji Tasarrufu Şiirleri

Tasarruf Ne Güzeldir

Haydi koş, bir, iki, üç…
Gereksiz yanan ampuller,
İsraf etmeyin enerjiyi diyor.
Onu yeniden sağlamak güç…

Bak, musluk ağlıyor,
Tamir et beni diyor.
Ah, çöp kutusundaki bayat ekmekler
Fırında kalsaydım, diyor.

Kış geldi yine, pencereler
Elden geçmeli bir bir.
Gereksiz ısı kaybı nedir?
Anlattı öğretmenimiz teker teker.

Çabuk tükeniyor petrol zenginliğimiz.
Petrol demek, döviz demek.
Tüm ulusa karşı ödevimiz
Enerji tasarrufu için seslenmek.
Öner KEMAL

Boşa yanan kömürün,
Ocak ile fırının,
Dumanını yel alır,
Parasını el alır.

Benzin,mazot,gaz yağı,
Şimdi tasarruf zamanı.
Savurganca harcama,
Ellere muhtaç olma.

Çok üretip az harca.
Rastgele lamba açma,
Suyu boşa akıtma,
Geleceğini unutma.

Buse Mercan

Enerji Tasarrufu

Kullanırsak Enerjiyi Yeterince
Elektriksiz Kalmayız Her Gece
Tasarrufu Kutsal Bilerek
Hepimiz Erişmeliyiz Bu Bilince

Karaelması Çıkarmak İçin Yeryüzüne
Çoğunun Yükseliyor Ruhları Gökyüzüne
Ölçülü Yakmaz,Kullanmazsak Kömürü
Nasıl Bakarız Madencinin Yüzüne,

Milyarlarca Dolar Veriyoruz Petrole
Dayanılmaz Bu Korkunç Bedele,
Eğer Bitmezse Bu Savurganlık
Sonra Muhtaç Oluruz Yaban Ele…

Erol Gökçe